Тот басмагъан челик борулары сыджакъ ве сувукънен кенишлейлерми ве тартылалармы?

Тот басмагъан челик борулары материалнынъ арарети денъишкенде пейда олгъан физик адиселер себебинден сыджакънен кенишлей ве тартыла. Бу кенишлев ве тартышув дереджесине материалнынъ теркиби, къурулышы ве этраф муитнинъ арарети тесир эте.

Тот басмагъан челик борулары, кениш къулланылгъан маден материалы оларакъ, чешит санайы сааларында муим роль ойнайлар. Лякин къулланув вакътында тот басмагъан челик борулары араретнинъ денъишювлеринен кенишлегенини я да тартышкъаныны корьмек адисе дегиль. Бу — термик кенишлев ве тартышувдыр. Демек, не ичюн тот басмагъан челик борулары сыджакънен кенишлей ве тартыла?

Биринджиден, биз анъламакъ керекмиз ки, термик кенишлев ве тартышув мадденинъ эсас физик хусусиетлеридир. Мадде къыздырылгъанда онынъ парчачыкъларынынъ арекети тезлеше, бу исе оларнынъ арасындаки месафени арттыра ве предметнинъ кенълешмесине себеп ола. Аксине, мадде сувутылгъанда, онынъ парчачыкъларынынъ арекети явашлай, оларнынъ арасындаки месафе эксиле ве предметнинъ тартышмасына себеп ола. Тот басмагъан челик борулары, маден материалы оларакъ, истисна дегиль.

Экинджиден, тот басмагъан челик боруларны термик кенишлев ве тартышув дереджеси онынъ материал теркиби, къурулышы, этраф муитнинъ арарети киби факторларнен сыкъ багълыдыр. Чешит теркипли ве къурулышлы тот басмагъан челиклернинъ иссилик кенишлев ве тартышув коэффициентлери чешит оладжакъ. Бундан да гъайры, тышкъы араретнинъ денъишмелери тот басмагъан челик боруларнынъ термик кенишлемесине ве тартышмасына да тесир эте биле. Юксек-араретли муитлерде тот басмагъан челик борулары эп кенишлейджек; алчакъ-араретли муитлерде олар эп тартыладжакълар.

Демек, тот басмагъан челик боруларнынъ термик кенишлемеси ве тартышмасы меселесини насыл этип чезмек мумкюн? Биринджиден, тот басмагъан челик боруларны лейхалаштыргъанда ве ерлештиргенде, оларнынъ термик кенишлев ве тартышув хусусиетлерини толусынен козь огюне алмакъ керек, термик кенишлев ве тартышувнынъ системагъа тесирини энъ эксик дереджеге еткизмек ичюн, уйгъун бору таянчлары ве фиксаторлар ерлештирильмек керек. Экинджиден, араретнинъ буюк денъишмелери олгъан муитлерде къулланыладжакъ тот басмагъан челик борулары ичюн, арарет кенишлев ве тартышув дереджесини эксильтмек ичюн, алчакъ иссилик кенишлев ве тартышув коэффициентине малик олгъан материалларны сечип алмакъ мумкюн. Бундан да гъайры, боруларны термик кенишлемек ве тартышмакътан пейда олгъан деформация ве кергинликни озюне алмакъ ичюн компенсаторлар киби алетлерни къоймакъ мумкюн.